Są sytuacje, gdy podanie leku dziecku staje się konieczne. Ważne, aby stosować je racjonalnie – mając świadomość, jak określone substancje oddziałują na organizm malucha. Jak bezpiecznie stosować leki u dzieci i co warto wiedzieć przed rozpoczęciem farmakoterapii – radzi magister farmacji, Grzegorz Carowicz. Zapraszamy na pierwszą część poradnika – dotyczącą antybiotykoterapii.

Stosując farmakoterapię u noworodków, niemowląt czy dzieci  należy przede wszystkim uwzględnić odmienność w budowie  organizmu najmłodszych. Niewykształcony jeszcze układ enzymatyczny oraz różnice w reakcjach biochemicznych, znacząco wpływają na wchłanianie, dystrybucję, metabolizm i wydalanie leków w ustroju.

W medycynie istnieje podział  na grupy wiekowe:

  • od urodzenia do  1 miesiąca życia – noworodki
  • >1 do 24 miesiąca życia – niemowlęta
  • >2-12 roku życia – dzieci
  • >12-18 roku życia – młodzież

Noworodkom i małym dzieciom nie należy przed podaniem leku kruszyć tabletek lub wysypywać zawartości kapsułek. W ten sposób znosi się działanie ochronne kapsułek przed  inaktywacją kwasu solnego w żołądku. Najwłaściwszymi postaciami leków dla dzieci są syropy i zawiesiny.

Fot. Monika Dwórska-Małota

Fot. Monika Dwórska-Małota

Zasady antybiotykoterapii u dziecka

Dzieci określane są  jako „terapeutyczne sieroty”, dlatego że wiele leków  z powodu trudności  z przeprowadzeniem badań w tej grupie wiekowej,  nie jest stosowana.  Problem natomiast nie istnieje, jeśli chodzi o antybiotyki.

Najczęstsze zakażenia u dzieci  możemy podzielić na:

  • zakażenia dróg oddechowych
  • zakażenia dróg moczowych
  • zakażenia przewodu pokarmowego

Antybiotyki nie powinny w ogóle być stosowane w tzw. chorobie z przeziębienia  oraz ostrym niepowikłanym zapaleniu oskrzeli. Większość przypadków pozaszpitalnego zapalenia płuc u dzieci ma etiologię wirusową, stąd zaleca się, aby czujnie wyczekiwać właściwego momentu na podanie antybiotyku.

Noworodki i niemowlęta lepiej wchłaniają beta laktamy  i cefalosporyny. Jednak antybiotyki te nie powinny być stosowane  doustnie przed ukończeniem 3 miesiąca życia z uwagi na zaburzenie naturalnej flory jelitowej i możliwe uporczywe biegunki poantybiotykowe,  jak również ryzyko rozwoju ciężkich postaci biegunek wywoływanych przez Clostridium  difficielle.

W przypadku dawkowania antybiotyków betalaktamowych zasada jest następująca: im dziecko jest starsze, tym dawka antybiotyku jest mniejsza:

np. u  10 miesięcznego niemowlęcia ważącego 10 kg  z ostrym zapaleniem ucha środkowego stosowany jest  antybiotyk betalaktamowy w dawce  80 mg/kg mc, natomiast u ważącego 20 kg 4 latka dawkę te musimy zmniejszyć do 60 mg/kg mc/dobę. Wynika to z faktu, że im dziecko jest mniejsze,  tym większa jest objętość przestrzeni  pozakomórkowej, w której rozpuszcza się antybiotyk.

Należy pamiętać ,że  bezpiecznie można  zwiększać dawki antybiotyków betalaktamowych oraz  niektórych makrolidów( np.  azytromycyny). Jednak przy zwiększeniu dawkowaniu  erytromycyny i klarytromycyny lekarz musi zachować ostrożność , z uwagi na 14 członowy  pierścień antybiotyku, który jako analog motyliny w większej dawce może spowodować wymioty u dzieci. Generalnie należy przyjąć zasadę, że antybiotyki  należy dawkować na kg masy ciała do 30-35 kg, bo tylko wtedy dawka dziecięca  zbliża się do dawki dorosłego, a nie powinna jej przekroczyć.

Osobnym zagadnieniem poruszanym przy okazji antybiotykoterapii pediatrycznej, jest biegunka poantybiotykowa. Stosowanie niektórych antybiotyków np. amino penicylin,  cefalosporyn czy linkozamidów może powodować biegunkę poantybiotykową. W większości przypadków biegunki poantybiotykowej rozważa się  powikłanie Clostridium difficiele, co stwierdza się  na podstawie badań mikrobiologicznych  oraz poprzez wykrycie toksyn  w kale chorych. W przypadku łagodnych i  umiarkowanych biegunek poantybiotykowych zalecenia są takie same: należy przerwać podawanie antybiotyku oraz zastosować  prebiotyk Saccharomyces boulradi ( Enterol 2500 lub Lactobacillus GG), gdyż tylko aktywność tych szczepów została udowodniona naukowo.

Pochopne leczenie zakażeń Clostridium difficiele metronidazolem lub wankomycyną prowadzi wprawdzie do szybkiego ustąpienia objawów biegunki, ale sprzyja nawrotowi biegunek podczas następnej antybiotykoterapii.

Już wkrótce druga część poradnika.

Autor: Grzegorz Carowicz
O autorze: magister farmacji, członek  Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego i Polskiego Komitetu Zielarskiego, autor wielu artykułów i publikacji dotyczących zdrowia, leków naturalnych i żywienia, założył Centrum Promocji Zdrowia Pro-Farm: http://www.pro-farm.pl/, prowadzi własną aptekę pod Jelenią Górą

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

napisz pierwszy komentarz...